Het geheimzinnige zingen van planten

Hier volgen de meest boeiende onderdelen van het recente boek van Jean Thoby (www.plantarium.eco) ‘Le Chant Secret des Plantes’ (Rustica editions, Paris. 2019). De ondertitel luidt ‘Zich herbronnen dankzij plantenmuziek’. Samenvattingen door Henk Kieft.

Jean is een breed erkende sierplantenteler. Na vele jaren van vernieuwingen focust hij met zijn partner Frederique en zijn bedrijf nu op het kweken van muziek-gevoelige planten. In zijn boek gaat hij diep in op zijn ontdekkingen in het muzikale karakter van planten. Dit is bij mijn weten het eerste praktische boek over deze materie. Hij gebruikt zijn muzikale ervaringen met de PlantenSpeler (zie www.MusicofthePlants.com ). Hij werkt actief samen met onderzoekers van Genodics over eiwitmuziek (zie www.genodics.com ), dat betreft kennis gebaseerd op de kwantumnatuurkunde. En hij benut de algemene kennis over de plant als elektrisch verschijnsel. Al deze technieken heb ik toegelicht in mijn boek ‘Quantum Leaps in Agriculture, exploring quantum principles in farming, gardening and nature’ (zie elders op mijn website). 

Maar Jean heeft, veel meer dan ik, geexperimenteerd met de helende werking van deze muziek. En na jaren van luisteren naar allerlei planten – vaak uren per dag – is hij veel verder in het interpreteren van deze muziek. Hij sluit aan bij heel recent – en soms zelfs meer dan een eeuw oud – onderzoek in de phytoneurologie, dat hij beschrijft als de analyse van de elektrische signalen van planten. Diverse artsen zijn blij verrast met de bijzondere effecten van plantenmuziek op de gezondheid van mensen. Samen met deze artsen is hij begonnen om deze kennis om te zetten in praktische muziektherapie. En hij documenteert zoveel mogelijk ervaringen, zodat onderzoekers die resultaten later kunnen gebruiken om deze verschijnselen ook wetenschappelijk te begrijpen. Tenslotte verkent hij toekomstige toepassingsmogelijkheden, ook relevant voor land- en tuin- en bosbouw. 

En hij organiseert ook het tweede Internationale Festival van Plantenmuziek (11-16 augustus 2020, in Chateau de Gaujacq in Zuid Oost Frankrijk). Kortom: daar gebeurt wel wat!

Weinig mensen lezen gemakkelijk Frans. Daarom ga ik – met Jean’s expliciete instemming – een paar van zijn meest vernieuwende inzichten voor de lezers samenvatten op mijn website. 

Worteltopjes reageren op geluid

De Italiaanse onderzoeker Stefano Mancuso heeft aangetoond dat worteltoppen niet alleen bewegen in de richting van water, maar ook in de richting van het geluid van water. En zodra een worteltje dat doet, gaan ook andere worteltjes in die richting groeien. Worteltoppen zijn dus essentieel voor de plant om informatie van de wereld om hen heen op te pikken. In zijn kwekerij is hij dus radicaal gestopt met het snoeien van wortelstelsels. Vooral eenjarigen reageren daar heel goed op. 

Hoewel planten zich niet kunnen verplaatsen om zich in hun omgeving te orienteren, lijkt het erop dat planten in de evolutie een andere manier hebben gevonden, namelijk permanente communicatie met andere bomen en met de omgeving. Er is weinig zo sterk verbonden als vegetatie. Het is niet voor niets dat een boom van 4 meter hoog tot wel 200 hectare contactoppervlak kan hebben met de lucht. En ook het wortelstelsel heeft een enorm contactoppervlak met de bodem. Dat moet ergens toe dienen. Onderzoekers, onder andere in Japan, verkennen al jaren hoe het ontvangen – en uitzenden – van elektromagnetische golven door boomwortels benut kan worden in het voorspellen van aardbevingen twee etmalen voordat de aarde fysiek trilt. De groeiende spanning in de aardkorst wordt namelijk ‘waargenomen’ door de boomwortels en we kunnen de veranderingen in die spanning zorgvuldig observeren. En die wortels kunnen diep gaan. Speleologen – die spelonken onderzoeken –  hebben zelfs levende wortels van een eikensoort waargenomen op 160 meter diepte.

Het muzikale alfabet van het levende.

Dit alfabet van het leven telt geen 26 ‘letters’ maar 22 aminozuren, oftewel de geluidsfrequenties die passen bij deze 22 aminozuren. Elk eiwit kent een eigen combinatie van aminozuren en dus een eigen combinatie van frequenties … een eigen melodie. Alles wat eiwitten kan produceren zendt dus melodieen uit binnen de cel maar ook buiten de cel. Melodieën van de eiwitten die op dat moment van de groeicyclus in productie zijn.  

Inmiddels zijn de melodieën van zo’n 5000 eiwitten bekend. En hierin schuilt het geheim van de Genodics methode. Met deze techniek kan elke plantenteler en elke agrariër en bosbouwer het aanmaken van gewenste eiwitten bevorderen. Planten blijken namelijk ook gevoelig voor de frequenties – de melodieën – die van buiten komen en in de plant doordringen. En hetzelfde geldt voor insecten en hogere dieren, die alle ook eiwitten bevatten. Deze frequenties liggen veel hoger dan wat wij mensen kunnen horen. Mensen zijn eigenlijk een tamelijk doof verschijnsel, wij kunnen frequenties waarnemen tussen de 20 en de 20.000 Hertz (Hz) terwijl de vorming van eiwitten gestuurd wordt door frequenties in de orde van 20 nullen meer, dus honderdmaal een miljard nogmaals maal een miljard keer hoger. Onhoorbaar dus voor onze oren. Hoe kan het dan dat de wel hoorbare muziek van Genodics toch werkt op planten en dieren (en mensen)? Dat is vanwege wetmatigheden in de muziek: neem een basistoon van zeg 400 Hz. Een octaaf hoger telt dus 800 Hz en nog een octaaf hoger 1600 Hz enzovoort. Die octaven resoneren in harmonie met elkaar en versterken elkaar. En die wetmatigheid gaat door tot in de hoogste boventonen, dus werkt hoorbare muziek ook bij de vorming van eiwitten. 

Eiwitmuziek

Bijvoorbeeld het eiwit Apetala bevordert het bloem zetten. Ook de melodie van Apetala doet dat en wel zeer overtuigend. Bij Gardenia en bij Camellia heeft deze muziek de bloemvorming verveelvoudigd. 

Thoby speelt hier met de gedachte dat planten zich al meer dan 450 miljoen jaren op aarde ontwikkeld hebben en constant de trillingen van het universum hebben opgevangen. Ze moeten zich dus wel op trillingen hebben afgestemd. Een mooi ander voorbeeld is de bekende melodie ‘O solo mio’, die volgens de componisten Eduardo di Capua en Alfredo Mazzucchi in muziek gezet is in een veld vol zonnebloemen (Helianthus annuus) want deze melodie bevat een serie tonen die voorkomt in de stofwisseling van de zonnebloem, namelijk in de vorming van het eiwit ATP6. 

En hoe verklaar je dat bepaalde muziek van Pachelbel de stress vermindert? Omdat de 8 noten in die melodie overeenkomen met dezelfde volgorde van noten in GTPase, waarvan bekend is dat dit stress verlaagt. Hij verwijst zelfs naar het Franse volkslied, de ‘Marseillaise’, met een nogal bloedstollende tekst. Zoiets als ‘het bloed van de vijand zal stromen in de voren in onze akkers’. Deze melodie helpt het bloed stollen. Dus als je je vingers openhaalt aan een of andere plant, zing of neurie dan de Marseillaise. 

Of ‘Le printemps’ van Vivaldi die het loslaten van melk bij koeien stimuleert. En via een uitstapje naar de giraffe gaat hij verder met hetzelfde principe voor gras en koeien. Het voorbeeld is bekend dat acacia’s in zuidelijk Afrika een gifstofje produceren waar de giraf een hekel aan heeft. Dat gebeurt vooral tijdens droogteperiodes, als de druk van de dieren op de acacia te groot wordt. Vanwege dat gifstofje vertrekken de giraffes naar elders en zo vermindert de druk op de acacia’s. Dit verschijnsel kun je ook toepassen op gras en koeien. De familie van de grassoorten is laat in de evolutie ontstaan, ongeveer 80 miljoen jaar geleden. Vergelijk dat met de varens die al minstens 450 miljoen jaren voorkomen. Daarom hebben de grassen veel minder manieren ontwikkeld om met hun omgeving van schimmels of insecten – of koeien – om te gaan. Maar toch gebeurt er iets dergelijks in grassen die overbegraasd worden. Ze ontwikkelen dan een zo bittere smaak dat de koeien het nauwelijks meer vreten. Het gras beslist of het gegeten wil worden, concludeert Thoby. Dit biedt ook een verklaring voor het slechte humeur van koeien als ze in overbegraasde of verarmde weide lopen. 

De ethische vraag bij elke techniek

Uiteindelijk kan Thoby de ethische vraag niet langer ontkennen: wat doen we de natuur aan met dit technische ingrijpen via de muziek. Is dat wel verantwoord? Dan krijgt hij een artikel onder ogen dat de vraag beantwoordt: het verschijnsel doet zich in de natuur voor. Het is bijvoorbeeld door Pierre Lavange (www.shelltonewhaleproject.org/le-lien-perdu ) gedocumenteerd bij walvissen. Bepaalde walvissen zongen in de buurt van phytoplankton vlak voordat ze zich daarmee gingen voeden. Analyse van dit plankton toonde aan dat het eiwitgehalte hoger lag dan in niet bezongen plankton. Lavange vermeldt bovendien dat alleen de moederwalvissen met jong werd ‘toegestaan’ dit plankton te eten. Eigenlijk functioneert de hele natuur middels trillingen, concludeert hij.

Luistertips en leerpunten

Thoby somt ook een aantal adviezen op voor een goede ‘sessie plantenmuziek’. 

  • Wees zelf kalm en aandachtig
  • Wees open en ontvankelijk 
  • Zorg voor een rustige omgeving, bij voorkeur zonder passerend verkeer
  • Wees ontspannen: het werkt niet als je met jezelf bezig bent of als je teveel resultaat verwacht.

Hij heeft inmiddels gemerkt dat planten soms gewoon geen muziek maken als je met je gedachten met heel andere dingen bezig bent. 

Elke plant heeft een eigen ‘vingerafdruk’

Met enige ervaring kun je een plant aan de eerste tonen van de muziek herkennen. De eerste serie tonen van dezelfde plant is steeds hetzelfde. Pas na enkele seconden komen er andere tonen bij. Er bestaat dus een specifiek trillingspatroon voor elke plantenfamilie. Binnen een familie wordt het veel lastiger om het onderscheid te herkennen, maar Thoby en Georges Simmonds, een onderzoeker van het Franse nationale landbouwonderzoeksinstituut INRA, vertrouwen erop dat met hulp van computers uiteindelijk het patroon van elke cultivar herkend zou kunnen worden. Elke plantensoort, elke cultivar, heeft dus zijn eigen kenmerkende ‘trillingspatroon’ of ‘muzikale handtekening’.

Als een plantensoort langer op aarde aanwezig is, dan is hij ook elektrisch actiever en geeft dus meer tonen af. De varens ( > 450 miljoen jaar evolutie) zijn veel actiever dan de coniferen ( 200 miljoen jaar) en dan de bloeiende planten (120-180 miljoen jaar), of dan de grassen die (met hooguit 80 miljoen jaar) nauwelijks elektrische golven produceren. Als we ons realiseren dat wij mensen hier nog maar kort zijn – veel korter nog dan de grassen – dan is het duidelijk dat we lang niet zo verbonden zijn als het plantenrijk dat is. Wij zijn hier de leerlingen. 

De meer hybride planten vertonen ook minder golven. Hoe natuurlijker een plant genetisch is, des te sterker zijn elektrische activiteit. Het bewaren van oorspronkelijk plantmateriaal is dus nog veel belangrijker dan we al dachten. 

Planten in biologische teelten vertonen een stevige en langdurige elektrische activiteit. Een met kunstmest geforceerde plant vertoont aanvankelijk ook klanken, maar na 1 à 3 uren wordt die stiller. Het zou dus kunnen – veronderstelt Thoby – dat teelten zonder synthetische moleculen hun mogelijkheid tot communiceren veel langer volhouden, zowel intern (binnen en tussen cellen) als extern (met de omgeving, zoals schimmels of insecten). 

De plant reageert op de omgeving

We hebben het voorbeeld al genoemd van de wortelpuntjes die naar geluid van water toegroeien. Als een plant verdroogt, verminderen ook de tonen. Of als de plant water krijgt met een hoge pH (basisch water) of chloor bevat, verstillen de tonen ook. Zodra je de plant schoonmaakt of water met wat lagere pH geeft, komt de muziek onmiddellijk terug. 

Tijdens een stevige storm en harde wind produceren planten eerst scherpe en heel onaangename tonen, en vallen dan vaak stil. Al de dag voor de storm zijn de tonen ingehouden of afwezig. Tijdens hevige regen daarentegen is de activiteit maximaal. En de oude agrarische culturen weten nog dat onweersbuien gunstig waren voor de plantenteelt.

Planten reageren ook op mensen.

Planten stoppen soms al met muziek als bepaalde personen dichterbij komen. Personen met stress, boosheid of frustratie. Of als iemand niet kan geloven wat hij hoort en roept ‘Dit is onmogelijk!’ dan stopt de plant totdat deze persoon weg is gegaan. Om die reden houdt Thoby de luisteraars van een plantenmuziek concert minstens drie meter van het podium vandaan. Er kan zelfs een zekere ‘medeplichtigheid’ groeien tussen de plantenteler die veel met zijn of haar planten omgaat en de planten. Zodanig dat de plant nauwelijks muziek maakt als een andere persoon de teler vervangt bij een demonstratie van muziek van die plant. Of de plant viel gewoon stil als de verzorger zich terugtrok; in hun ervaring gebeurde dat bij een afstand van ongeveer 20 meter. En de muziek begon weer zodra de verzorger weer binnen 20 meter afstand terugkwam.

Planten lijken echter niet stil te vallen bij personen die zelf muziek spelen of die zelf planten houden in de tuin of op het balkon.

De muziek van planten kan ook mensen helpen.

Thoby verhaalt van diverse personen die na een concert naar hem toekwamen met opmerkingen dat de muziek hun lichamelijke of mentale probleem had verminderd of soms zelfs opgelost. Ook hijzelf heeft dat ervaren aan zijn voet. Inmiddels is de praktijkervaring zover gegroeid dat Thoby met een team van artsen verkennende experimenten uitvoert in een ziekenhuis.

Optimale werking van de plantenmuziek

Al deze ervaringen hebben geleid tot een protocol dat gebruikers van directe plantenmuziek kunnen volgen om optimaal effect te kunnen bereiken. 

  • De plek moet helemaal kalm en rustig zijn
  • De plantenteler/eigenaar moet zich na de installatie van het apparaat terugtrekken om geen invloed te hebben op de muziek van de plant
  • Tijdens de eerste 5 minuten, concentreer je je in stilte op je fysieke of mentale probleem 
  • Dan is een korte pauze wel goed, misschien kan de plantenteler nog even iets toelichten of vragen van de cliënt beantwoorden
  • Het tweede deel van zo’n sessie duurt vaak 20-30 minuten, dan moet je ontvankelijk zijn en je niet door allerlei gedachten laten afdwalen en niet meebewegen met het ritme van de muziek. Heb vertrouwen in de plant, ook al begrijp je niet hoe het werkt.
  • De cliënt kan zelf bepalen wanneer te stoppen. Vaak gebeurt dat nadat je een beeld in je gedachten krijgt.

Deze cliënten zijn vaak gefascineerd en soms gewoon verrukt van de ervaring.

Eiwitmuziek

Thoby zoekt een verklaring voor deze helende ervaringen van directe plantenmuziek in de kennis van eiwitmuziek zoals ontwikkeld bij Genodics. En er blijken verrassende overeenkomsten te zijn tussen de klankenseries die de PlantenSpeler produceert en de klankenseries van diverse eiwitten. De hypothese zou zijn dat planten de trillingspatronen van de luisteraar waarnemen, daarop reageren en die omzetten in trillingen die het gewenste helende eiwit stimuleren? Een zeer boeiend nieuw terrein van onderzoek dient zich aan. 

Henk Kieft

Add comment